Rak prostaty – Objawy oraz metody badania i leczenia raka prostaty. Wczesna diagnostyka ratuje życie!

Materiał informacyjny Ipsen Poland Sp. z o.o.
Udostępnij:
Rak prostaty to nie wyrok! Wczesne wykrycie i odpowiednie leczenie daje wysoką skuteczność. Dlatego lekarze biją na alarm – mężczyźni, badajcie się! Ryzyko rozwoju raka prostaty zwiększa się z wiekiem, ale badanie powinni przejść panowie, po 50 tym roku życia, a po 40-tym ci u których zachorował ktoś w rodzinie. Jakie objawy powinny być sygnałem ostrzegawczym? Jakie badania trzeba wykonać i jak leczy się raka prostaty?

Objawy raka prostaty. Co jest sygnałem ostrzegawczym?

Rak prostaty to nowotwór gruczołu krokowego, zwanego też sterczem. Stanowi niemal 20 % wszystkich nowotworów złośliwych diagnozowanych u mężczyzn w naszym kraju. W 2018 roku raka prostaty rozpoznano u ponad 16 000 Polaków!

– Rak prostaty to najczęstszy nowotwór złośliwy, stanowiący około 20% wszystkich nowotworów w populacji męskiej. Rokrocznie diagnozuje się go u kilkunastu tysięcy panów, a prognozowana liczba nowych zachorowań w skali kraju zbliża się do 20 tysięcy w roku 2021. W województwie zachodniopomorskim, w roku 2018 stwierdzono blisko 700 zachorowań na raka gruczołu krokowego i odnotowuje się stałą tendencję wzrostową w tym względzie – komentuje dr n. med. Artur Lemiński, specjalista urolog z Kliniki Urologii i Onkologii Urologicznej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 2 PUM w Szczecinie.

Ryzyko zachorowania na raka prostaty wzrasta z wiekiem i dotyczy głównie panów w wieku 40-70 lat, zwłaszcza będących w grupie ryzyka. Przy wzmożonej diagnostyce komórki nowotworowe w tym gruczole można stwierdzić nawet u połowy mężczyzn przed ukończeniem 80. rok życia. U 1 na 10 mężczyzn rozwinie się rak stercza wymagający leczenia.

Choroba rozwija się, z początku nie wywołując żadnych objawów. Dolegliwości mogą nie występować nawet w późniejszych stadiach, dlatego często jedynym sposobem jej wykrycia są badania profilaktyczne.

Jeżeli rak prostaty powoduje symptomy, zwykle są one niespecyficzne. Mogą być przez to mylone z objawami innych schorzeń, zwłaszcza dotyczących dolnych dróg moczowych. Dolegliwości nie należy ignorować, tylko sprawdzić stan swojego zdrowia u lekarza. Bywa bowiem tak, że podobne objawy daje przerost prostaty, który nie jest zmianą nowotworową, ale ze względu na pojawiające się z czasem powikłania wymaga podjęcia leczenia.

Jakie objawy powinny skłonić mężczyznę do konsultacji z lekarzem i wykonania badań w kierunku raka stercza? Należą do nich zwłaszcza:

  • trudności w oddawaniu moczu,
  • częstomocz,
  • nykturia, czyli konieczność wstawania do toalety w nocy,
  • silne parcie na pęcherz,
  • ból w podbrzuszu.

W bardziej zaawansowanych stadiach rozwoju raka stercza mogą pojawić się, często nawet jako pierwsze, symptomy związane z przerzutami nowotworu do kości i węzłów chłonnych takie jak:

  • obrzęki kończyn dolnych,
  • bóle kostne,
  • patologiczne złamania kości,
  • nerwobóle,
  • zmniejszenie siły mięśni nóg

Do pojawienia się tych objawów może nie dochodzić wcale. Ważne, aby rak prostaty był diagnozowany na wczesnym etapie rozwoju, gdy możliwości efektywnego leczenia jest najwięcej.

Trzy skuteczne metody badania raka prostaty

Rozpoznanie lub wykluczenie nowotworu gruczołu krokowego wymaga wykonania badań, z których trzy należą do najbardziej podstawowych.

  • Oznaczanie stężenia we krwi swoistego antygenu PSA – jest to pierwszy krok, umożliwiający w ocenie zagrożenia rozwojem raka tego narządu. Niestety, jak wynika raportu „Narodowy Test zdrowia Polaków 2020”, badania stężenia PSA nie wykonało nigdy 35% mężczyzn w wieku 55-64 lat i 19% tych po 65. roku życia.
  • Lekarskie badanie palpacyjne prostaty, wykonywane palcem przez odbyt (per rectum), w skrócie DRE (digital rectal exam).
  • Biopsja, a następnie ocena histopatologiczna pobranego wycinka tkanki.

– Badanie prostaty palcem bywa czasem źródłem dyskomfortu, ale zwykle nie jest bolesne. Trzeba też podkreślić, że w fachowych rękach trwa ono jedynie kilkanaście sekund, podczas których urolog ocenia konsystencję gruczołu krokowego i poszukuje w nim zmian ogniskowych mogących wskazywać na rozwój nowotworu. Badanie per rectum stanowi więc uzupełnienie testu PSA i wraz z nim jest podstawą do wszczęcia ewentualnej dalszej diagnostyki – tłumaczy dr Artur Lemiński.

Wczesne leczenie raka prostaty to więcej możliwości leczenia i większe szanse na dłuższe przeżycie

Regularne wykonywanie badań w kierunku raka prostaty pozwala na wczesne jego wykrycie, a to z kolei oznacza więcej opcji terapeutycznych. Warto wiedzieć, że w większości przypadków choroba rozwija się powoli i ma ograniczony stopień złośliwości, jednak u sporej grupy pacjentów może mieć istotny wpływ na ogólny stan zdrowia.

– Proces rozwoju raka prostaty ma charakter powolny, przewlekły i przez to podstępny, gdyż wczesne stadia schorzenia przez wiele lat nie powodują wystąpienia niepokojących objawów. Ponadto, jedynie w okresie bezobjawowym, z uwagi na ograniczony zasięg nowotworu, możliwe jest jego całkowite wyleczenie przy pomocy obecnie stosowanych technik terapii. Dlatego też najistotniejszym elementem walki z rakiem prostaty pozostają badania przesiewowe, wykonywane profilaktycznie u bezobjawowych mężczyzn po 50. roku życia. Badania te należy rozpocząć wcześniej, od ok. 40.–45. roku życia, w przypadku tych panów, u których zachorowania na raka prostaty występowały wśród bliskich krewnych (ojca czy braci) – podkreśla dr Artur Lemiński.

Polska jest jednym z niewielu państw, gdzie zachorowalność i umieralność na raka stercza wzrasta. U 22 procent pacjentów rozpoznawany jest on w zaawansowanej fazie. Według statystyk w chwili zdiagnozowania choroby 25% chorych ma już przerzuty. Jak podaje Krajowy Rejestr Nowotworów, w ciągu 30 lat liczba zachorowań na raka prostaty wzrosła siedmiokrotnie!

Rak prostaty to nie tylko męska sprawa

Badania profilaktyczne to kwestia, do której najczęściej trzeba panów motywować. Zwykle to kobiety dbają o zdrowie członków swojej rodziny, i dobrze, aby to właśnie one pomagały szerzyć wiedzę na temat raka prostaty.
Do wykonywania badań powinny skłonić nie tylko objawy ze strony dolnych dróg moczowych, ale też określony wiek – nawet w sytuacji, gdy nie występują żadne niepokojące symptomy:

  • 50. rok życia,
  • 45. rok życia w sytuacji, jeśli ktoś z rodziny chorował na ten nowotwór,
  • 40. roku życia w przypadku nosicielstwa mutacji genu BRCA2.

- Problem niedostatecznej zgłaszalności mężczyzn na badania profilaktyczne można tłumaczyć na wiele sposobów. W znacznej mierze podyktowane jest to wstydem, bądź pokutującym wśród panów przekonaniem, że do lekarza chodzi się dopiero wtedy, kiedy występują dolegliwości. Dlatego w codziennej pracy bardzo doceniamy zaangażowanie kobiet z otoczenia naszych pacjentów, którzy nierzadko pod wpływem swoich żon czy córek odwiedzają specjalistów – mówi dr Artur Lemiński.

Warto, by kobiety zachęcały swoich partnerów, mężczyzn z rodziny, braci, ojców, dziadków i znajomych do badań pomimo epidemii koronawirusa. Odpowiednie przygotowanie do wizyty, zwłaszcza noszenie maseczki ochronnej, oraz zachowanie higieny i wymaganych zasad, pomagają ograniczyć zagrożenie transmisji wirusa, a rak niestety nie poczeka na koniec pandemii.

DR-PL-000100

Opracowano na podstawie:

  1. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2018 roku. U. Wojciechowska, J.Didkowska, I.Michałek, P. Olasek, A.Ciuba. Ministerstwo Zdrowia, Warszawa 2020.
  2. EAU Guidelines Office, Arnhem, The Netherlands. http://uroweb.org/guidelines/compilations-of-all-guidelines/
  3. Recent Global Patterns in Prostate Cancer Incidence and Mortality Rates. MaryBeth B. Culp, Isabelle Soerjomataram, Jason A. Efstathiou, Freddie Bray, Ahmedin Jemal, European Urology, Volume 77, Issue 1, 2020, Pages 38-52, ISSN 0302-2838, https://doi.org/10.1016/j.eururo.2019.08.005.
  4. Cancer. Principles and Practice of Oncology. DeVita, Hellman, Rosenberg. Wyd.Wolters Kluwer, 2019.
  5. Guidelines on Prostatae Cancer. Wytyczne postępowania u chorych na raka stercza. PTU 2011.
  6. Rak stercza - współczesne spojrzenie. Dr hab. n.med. Paweł Wiechno, PZWL 2021

Materiał oryginalny: Rak prostaty – Objawy oraz metody badania i leczenia raka prostaty. Wczesna diagnostyka ratuje życie! - Głos Szczeciński

Dodaj ogłoszenie